Triệu chứng ho là triệu chứng phổ biến, có thể xuất hiện ở nhiều lứa tuổi khác nhau. Thông thường, thuốc ho là lựa chọn đầu tiên của nhiều người. Tuy nhiên, thuốc ho tác dụng như thế nào, nên dùng như thế nào lại là những vấn đề chưa thực sự được quan tâm. Vậy có nên sử dụng thuốc giảm ho và thuốc long đờm, nếu dùng thì dùng như thế nào?

Vấn đề tồn tại của các loại thuốc ho

Trên thực tế lâm sàng, ho mang lại nhiều vấn đề khiến người ta ngạc nhiên:

  • Ước tính ho khiến hơn 30 triệu người phải đi khám mỗi năm
  • Ho có thể được coi là triệu chứng y khoa xuất hiện nhiều nhất
  • Khi xuất hiện ho gần như ai cũng muốn sử dụng thuốc để hết ho càng nhanh càng tốt. Tuy nhiên các loại thuốc ho không cần kê đơn không có bằng chứng đủ mạnh để chứng minh hiệu lực:
  • Một kết quả xem xét lại các nghiên cứu đã thực hiện trước đây cho thấy không có bằng chứng các loại thuốc không cần kê đơn có tác dụng với ho. Kết luận này bao gồm cả các thuốc giảm ho như dextromethorphan (với cơ chế ngăn chặn phản xạ ho) và các thuốc long đờm như guaifenesin (với cơ chế làm loãng đờm, tạo điều kiện tống xuất ra khỏi đường thở).
  • Một khảo sát về các nghiên cứu trên thuốc ho trong vài thập niên trở lại đây không tìm thấy bằng chứng chứng tỏ chúng có tác dụng đối với ho trong trường hợp nhiễm virus.
  • Điều quan trọng cần hiểu là các nghiên cứu trên không khẳng định thuốc ho không có tác dụng, mà chúng chỉ kết luận rằng không có bằng chứng về tác dụng của thuốc ho. Điều này đồng nghĩa trong tương lai, các nghiên cứu sâu hơn vẫn có thể chứng minh được tác dụng của thuốc ho.

Công dụng của thuốc ho là gì?

Hiện nay, để làm dịu cơn ho do cảm lạnh hoặc viêm phế quản, chúng ta thường dùng thuốc giảm ho, thuốc long đờm hoặc dùng tinh dầu bạc hà. Mỗi phương pháp đều có những tác dụng và cách dùng khác nhau.

Thuốc giảm ho giúp ngăn chặn ho khan

Thuốc giảm ho có cơ chế ngăn chặn phản xạ ho khan. Trong các thuốc ho này, thành phần phổ biến nhất là dextromethorphan. Bạn sẽ thấy tên hoạt chất này được ghi tắt là DM trên chai hoặc gói thuốc.

Tuy nhiên, bạn lưu ý đây là loại thuốc không sử dụng cho điều trị ho có đờm và thuốc không làm giảm đau như thuốc codein – thuốc chỉ được bác sĩ chỉ định.

Thuốc long đờm điều trị ho có đờm

Ho có đờm có thể là một điều tốt vì nó làm sạch các chất nhầy bẩn trong đường hô hấp. Tuy nhiên, các cơn ho thường gây khó chịu cho người bệnh và thậm chí mọi người xung quanh. Hãy đến gặp bác sĩ nếu ho ảnh hưởng và làm bạn mất ngủ.

Một số bác sĩ có thể khuyên bạn uống nước để loại bỏ các chất nhầy, nhưng bạn cũng có thể sử dụng các loại thuốc có guaifenesin. Thuốc này giúp thoát nước, vì vậy đờm dễ di chuyển ra ngoài hơn. Các tác dụng phụ thường gặp nhất của loại thuốc ho này là nôn và buồn nôn.

Tại sao mọi người lại mua và sử dụng các loại thuốc ho không cần kê đơn?

Khi xuất hiện các cơn ho, đặc biệt là trường hợp con cái bị ho, chúng ta sẽ tìm mọi cách để nhanh chóng hết ho. Chúng ta tin rằng các loại thuốc ho không cần kê đơn sẽ giúp kiểm soát tình trạng, đồng thời mức độ ho cũng giảm dần đi sau vài ngày uống thuốc khiến chúng ta bị thuyết phục rằng thuốc ho thật sự mang lại tác dụng, mà không để ý đến một thực tế hệ miễn dịch của cơ thể đang hoạt động, và các triệu chứng sẽ dần bị đẩy lùi dù có dùng thuốc ho hay không. Thuốc ho, cho đến hiện nay, vẫn chưa có bằng chứng đủ mạnh để chứng minh hiệu lực.

Thuốc ho không cần kê đơn có an toàn khi sử dụng cho người trưởng thành?

Mặc dù các chuyên gia đều nhất trí không nên sử dụng thuốc ho không cần kê đơn cho trẻ nhỏ, nhưng nó lại rất an toàn cho đa số trẻ lớn hơn và người trưởng thành. Nguy cơ xảy ra các tác dụng không mong muốn là rất nhỏ. Những người có sẵn bệnh lý nền, chẳng hạn như bệnh lý tim mạch hoặc tăng huyết áp, nên tham vấn ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng, dù là thuốc không cần kê đơn, để đảm bảo an toàn tối đa.

Nếu ho kéo dài trên 5 – 7 ngày, hoặc ho đi kèm với các triệu chứng khác, như sốt hoặc phát ban, thì hãy đi khám bác sĩ.

Thuốc ho và thuốc cảm lạnh không nên sử dụng quá liều. Trên thực tế việc dùng quá liều rất dễ xảy ra, phần lớn là vô tình, khi người sử dụng dùng nhiều loại thuộc các nhà sản xuất khác nhau mà không để ý rằng chúng có cùng thành phần dược chất, hoặc quá liều cũng có thể xảy ra khi người uống cố tình tăng liều sau khi sử dụng liều đầu tiên mà không cảm thấy có hiệu quả. Quá liều không những không mang lại hiệu quả, mà còn làm tăng nguy cơ xuất hiện các hậu quả nghiêm trọng.

Có nên sử dụng thuốc ho không cần kê đơn hay không?

Các chuyên gia cho rằng dù nó có thể không có nhiều hiệu lực, nhưng với đa số trẻ lớn và người trưởng thành nó không gây hại. Thậm chí nhiều bác sĩ sẽ gợi ý sử dụng thuốc ho không cần kê đơn. Bên cạnh sử dụng thuốc, có nhiều phương pháp truyền thống cũng có tác dụng nhất định trong việc giảm ho. Một trong số đó là trà mật ong ấm, tuy nhiên không nên dùng cho trẻ dưới 1 tuổi bởi mật ong không an toàn cho độ tuổi này.

Điều cuối cùng cần cân nhắc trước khi quyết định sử dụng thuốc ho không cần kê đơn đó là bản chất của ho. Ho là một phản xạ tự nhiên có lợi của cơ thể nhằm tống xuất đờm nhầy dư thừa cũng như các tác nhân gây kích thích khác khỏi cơ thể, do đó việc giảm ho không hẳn là một điều nên làm.